DZIEDZICTWO KULTUROWE

DZIEDZICTWO KULTUROWE JURY

„Bierz z przeszłości nie popioły,  a ogień

autor nieznany

DOŁĄCZ DO NAS:

JURA

SZLAK ORLICH GNIAZD

Szlak turystyczny w Polsce, przebiegający przez województwa małopolskie i śląskie. Szlak łączy Kraków z Częstochową. 
Orle Gniazda – system średniowiecznych zamków, niegdyś strzegących granicy Królestwa Polskiego. Większość z zamków na tym obszarze została wybudowana na trudno dostępnych wapiennych skałach (na podobieństwo orlich gniazd) Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, prawdopodobnie z polecenia króla Kazimierza Wielkiego w celu ochrony Krakowa na wypadek najazdów wojsk czeskich Jana Luksemburskiego od strony Górnego Śląska, które nastąpiły w 1327 i w 1345 roku”.  źródło: https://pl.wikipedia.org_Szlak_Orlich_Gniazd

Autor: Mariusz Grodecki

zamek_zima_swiatla_ostatnie_jeziorko

Granice Jury

Wyżyna Krakowsko – Częstochowska, potocznie zwana po prostu Jurą, stanowi fragment rozległej Wyżyny Śląsko – Krakowskiej. Długość pasma ciągnącego się od okolic Wielunia do Krakowa wynosi 160 km, przy średniej szerokości nie przekraczającej 20 km. […] Przebieg zachodniej granicy obszaru wytycza linia łącząca kolejno od północy miasta: Wieluń, Krzepice, Kłobuck, Częstochowa, Żarki, Myszków, Zawiercie, Ogrodzieniec, Olkusz, Trzebinia, Babice. […] Na wschodzie jej granica przebiega przez Maków, Żarnowiec, Pradła, Lelów, Janów, Mstów, Kruszynę, Pajęczno do Wielunia. źródło: https://www.jura.info.pl/kategorie/jura

Szlak Orlich Gniazd biegnie w kierunku od Krakowa do Częstochowy i obejmuje zamki i ruiny zamków:
1. Sanktuarium NMP na Jasnej Górze w Częstochowie (Jasna Góra) – Dziedzictwo kulturowe
2. Zamek Królewski w Olsztynie – Dziedzictwo kulturowe
3. Zamek i rezerwat „Ostrężnik” – Dziedzictwo przyrodnicze
4. Zamek w Mirowie – Dziedzictwo kulturowe
5. Zamek Królewski w Bobolicach – Dziedzictwo kulturowe
6. Zamek “Bąkowiec” w Morsku – Dziedzictwo kulturowe
7. Gród na Górze Birów w Podzamczu – Dziedzictwo kulturowe
8. Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu – Dziedzictwo kulturowe
9. Pałac w Pilicy – Dziedzictwo kulturowe
10. Zamek Pilcza i Rezerwat Smoleń- Dziedzictwo kulturowe
11. Zamek w Bydlinie – Dziedzictwo kulturowe
12. Zamek Królewski w Rabsztynie – Dziedzictwo kulturowe
13. Zamek Królewski w Pieskowej Skale – Dziedzictwo kulturowe
14. Zamek w Ojcowie – Dziedzictwo kulturowe
15. Zamek Rycerski w Korzkwi – Dziedzictwo kulturowe
16. Zamek Królewski na Wawelu – Dziedzictwo kulturowe

Pozostałe zamki Szlaku Orlich Gniazd:
17.

Strony informacyjne o Szlaku Orlich Gniazd:
1. https://www.jura.info.pl/kategorie/zabytki-i-przyroda 
2. https://www.orlegniazda.pl/

3.https://jura.slaskie.travel/

Jasna_gora_#niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

1. Sanktuarium NMP na Jasnej Górze w Częstochowie (Jasna Góra)

Sanktuarium Najświętszej Marii Panny na Jasnej Górze jest najliczniej odwiedzanym polskim sanktuarium maryjnym i jednym z najważniejszych na świecie. W zespole klasztornym ojców paulinów czci się będący bizantyńską ikoną, cudowny wizerunek Marii z Dzieciątkiem, który do Częstochowy został przywieziony w XV wieku. Obecne zabudowania zespołu klasztornego pochodzą głównie z XVII stulecia i reprezentują styl barokowy. źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/3686

Zamek_olsztyn_nie_dla_kopalni
Dziedzictwo kulturowe

2. Zamek Królewski w Olsztynie

Ruiny zamku w Olsztynie koło Częstochowy należą do najlepiej rozpoznawalnych warowni jurajskich. Cylindryczna, wysoka na 35 metrów wieża przyciąga wzrok już z daleka. Zbudowana z białego wapienia, a nadbudowana z brunatnej cegły, przypomina maszt okrętu unoszącego się na morskiej kipieli. Rzeczywiście, zamek był świadkiem wielu dramatycznych wydarzeń, w tym zgładzenia Maćka Borkowica. Od połowy XVII wieku zaczął popadać w ruinę. Wreszcie stał się atrakcją turystyczną, leżącą na popularnym Szlaku Orlich Gniazd. źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/15620

Zamek_Ostrężnik_#niedlakopalni
Dziedzictwo przyrodnicze

3. Zamek i rezerwat „Ostrężnik”

„Ostrężnik  jest leśnym rezerwatem przyrody, z pozostałościami średniowiecznego zamku położonym w gminie Janów, kilka kilometrów na południe od Złotego Potoku. W obrębie rezerwatu znalazło się wapienne wzgórze, porośnięte lasem. Na jego szczycie stoją nikłe resztki warowni pochodzącej z XIV w. Obok przechodzi kilka szlaków turystycznych. Wycieczkę do rezerwatu połączyć można ze zwiedzaniem kilku innych obiektów znajdujących się w atrakcyjnym turystycznie rejonie Doliny Wiercicy.”  źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/15940

Zamek_Mirow#niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

4. Zamek w Mirowie

“Jest to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych obiektów na szlaku Orlich Gniazd. Leżąca na wzniesieniu, monumentalna bryła zamku, przywodząca niektórym na myśl okręt, pomimo pozostawania przez wiele lat w ruinie robi spore wrażenie. Mirowska twierdza stanowi jedną z najstarszych budowli obronnych Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Wiemy, iż murowana strażnica powstała tu około połowy XIV wieku, w czasach Kazimierza Wielkiego.” źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/2889

Zamek_w_Bobolicach#niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

5. Zamek Królewski w Bobolicach

“Położony na malowniczym, skalistym wzgórzu zamek w Bobolicach to jedna z bardziej znanych warowni leżących na Szlaku Orlich Gniazd, w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Dzieli go niespełna pół godziny spaceru od bliźniaczej twierdzy w Mirowie. Sieć szlaków turystycznych umożliwia także dłuższe wędrówki w rejon Skał Kroczyckich i Rzędkowickich oraz w inne atrakcyjne zakątki Jury. Zamek stanowi ciekawy przykład budowli, która po wiekach bycia ruiną została odbudowana w czasach obecnych.” źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/2420

Zamek_Bakowiec_Morsko #niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

6. Zamek "Bąkowiec"

“Ruiny zamku rycerskiego „Bąkowiec” pochodzącego z XIV–XV w. znajdują się na terenie wypoczynkowego ośrodka „Morsko Plus”, niedaleko miejscowości o tej samej nazwie. Obok obiektu przechodzą dwie najważniejsze, piesze trasy jurajskie: czerwono znakowany Szlak Orlich Gniazd oraz niebieski Szlak Warowni Jurajskich. Wycieczkę do ruin zamku połączyć można ze zwiedzaniem pobliskich Skał Rzędkowic Kroczyc.” źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/2894

Gora_Birow #niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

7. Gród na Górze Birów w Podzamczu

Góra Birów, wznosząca się 461 m n.p.m., stanowi jedno z charakterystycznych wzniesień w rejonie Podzamcza i Ogrodzieńca. Skaliste, malownicze wzgórze, dające dobry widok na okolicę było już od czasów neolitu miejscem osadnictwa. Szczególnie partie wierzchołkowe wzniesienia, tworzące nieckę otoczoną wapiennymi ostańcami, dodawały temu miejscu istotnych walorów obronnych. Obecnie możemy tu oglądać rekonstrukcję grodziska słowiańskiego. źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/15635

Zamek_Ogrodzieniec_Podzamcze #niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

8. Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu

Zamek Ogrodzieniec to największa warownia Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, a także, bez wątpienia, jeden najpiękniejszych zamków w Polsce. Znajduje się na Górze Janowskiego w środkowej części Wyżyny. Majestatycznym ruinom malowniczości dodają fantazyjne formy skalne, z wykorzystaniem których postawiono mury budowli. Zamek leży w centralnej części Jury i jest łatwo dostępny komunikacyjnie. Obok przebiega czerwono znakowany Szlak Orlich Gniazd. żródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/15636

Pałac_w_Pilicy # niedlakopalni copy
Dziedzictwo kulturowe

9. Pałac w Pilicy

Pałac w Pilicy, zwany także zamkiem, to budowla złożona z czterech skrzydeł, okalających dziedziniec, i otoczona bastionowymi fortyfikacjami. Rezydencja, której początki toną w mroku dziejów i która od czasów powstania ulegała wielokrotnym przebudowom, obecnie wraz z bramami, wozownią i oficyną, znajduje się w stanie znacznie zdewastowanym. Obiekt otoczony jest parkiem z okazami drzew, których część uznano za pomniki przyrody. źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/3105

Zamek_Pilcza_Smolen #niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

10. Zamek Pilcza i Rezerwat Smoleń

Miejscowość Smoleń leży na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, na wschodnich krańcach województwa śląskiego, niedaleko miasteczka Pilica. Smoleń znany jest przede wszystkim dzięki zamkowi, który – choć znacznie zrujnowany – jest jedną z najbardziej malowniczych i atrakcyjnie położonych warowni na Szlaku Orlich Gniazd. Wyrastająca ponad las wieża jest charakterystycznym punktem w krajobrazie. Zamek znajduje się na terenie rezerwatu przyrody (również o nazwie Smoleń). źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/15646

Zamek_bydlin #niedlakopalni copy
Dziedzictwo kulturowe

11. Zamek w Bydlinie

Wieś Bydlin po raz pierwszy wzmiankowana była w roku 1120. W roku 1388 Bydlin uzyskał prawa miejskie, które utracił następnie w roku 1540. Na szczycie znajdującego się tutaj wzgórza, w gęstym lesie odnajdziemy duże fragmenty murów budowli, która na przestrzeni wieków przechodziła burzliwe dzieje. Powstała prawdopodobnie w XIV wieku jako strażnica w ramach umacniania granic ze Śląskiem. Składała się z wieży, budynku mieszkalnego i przylegającego do nich dziedzińca.
źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/7981
http://www.zamki.pl/?idzamku=bydlin

Zamek_Rabsztyn #niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

12. Zamek Królewski w Rabsztynie

Rabsztyńskie wzgórze wapienne to idealne miejsce na wzniesienie warowni. Chyba właśnie tak myśleli nasi przodkowie, którzy w połowie XIV wieku na tutejszej skale postawili warownię z wysoką okrągłą wieżą. Średniowieczny zamek rycerski, który powstał w czasach Kazimierza Wielkiego, wielokrotnie zmieniał właścicieli. Byli nimi: Spytko z Melsztyna, rodzina Toporczyków zwana Rabsztyńskimi, później m.in. Bonerowie, aż na początku XVII wieku przeszedł w ręce Zygmunta Myszkowskiego. Jeszcze przed rokiem 1615 powstał tu zamek dolny, przyklejony do skały, na której stała stara twierdza.
źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/7992
http://www.zamki.pl/?dzial=wybrane_ilustracje&idnowinki=364

Pieskowa_skala_zamek_maczuga_herkulesa #niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

13. Zamek Królewski w Pieskowej Skale

Zamek Pieskowa Skała – zamek na terenie wsi Sułoszowa, w granicach jednego z trzech jej sołectw, położony w Dolinie Prądnika nieopodal Krakowa, na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego. Zamek po raz pierwszy wzmiankowany jest jako Peskenstein w dokumencie wydanym w 1315 r. przez Władysława Łokietka. W pierwszej połowie XIV w. Kazimierz III Wielki wybudował w tym miejscu zamek, element łańcucha obronnych Orlich Gniazd, składający się z dwóch części: górnej i dolnej. Górna, niezachowana, wzniesiona była na niedostępnej skale zwanej „Dorotką”. Do zamku przylega park krajobrazowy. W pobliżu stoi wapienna skała zwana Maczugą Herkulesa, Czarcią Skałą lub Sokolicą.
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_Pieskowa_Ska%C5%82a
https://pl.wikipedia.org/wiki/Maczuga_Herkulesa
http://pieskowaskala.eu/
https://tomaszmardyla.flog.pl/wpis/12831756/zamek-pieskowa-skala

Zamek_OJCOW #niedlakopalni
Dziedzictwo kulturowe

14. Zamek Królewski w Ojcowie

Wjeżdżając do Ojcowa już z daleka widać ruiny zamku położone na wysokiej skale z prawej strony drogi. Zamek w Ojcowie wzniósł Kazimierz Wielki. Leżąca przy drodze handlowej Kraków-Wrocław fortyfikacja była istotnym punktem kontroli szlaku handlowego. Do końca istnienia Rzeczypospolitej był siedzibą starostwa. W XVI wieku m.in. urzędował tu Jan Boner, a w XVIII wieku rodziny Łubieńskich i Załuskich.  U podnóża romantycznej góry zamkowej, oraz wzdłuż całej Doliny Prądnika w XIX wieku powstało modne uzdrowisko goszczące wiele znakomitości. Warto zatrzymać się tu na dłużej, aby móc dokładnie przedeptać wszystkie udostępnione turystom ścieżki i zwiedzić inne atrakcje turystyczne, między innymi tutejsze jaskinie. źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/7995
http://www.ojcowskiparknarodowy.pl/main/zamek_w_ojcowie.html
http://www.ojcowianin.pl/przed_wycieczka.html

Zamek_KORYKIEW #niedlakopalni copy
Dziedzictwo kulturowe

15. Zamek Rycerski w Korzkwi - Dziedzictwo kulturowe

Pierwsze dokumenty z 1352 roku mówią o górze Korzkiew, na której znajdował się zamek wzniesiony tu przez ród herbu Syrokomla. W XV wieku był on własnością mieszczanina Piotra Krupka, następnie znalazł się w rękach rodziny Ługowskich. W XVI wieku został przebudowany i zatracił cechy zamku średniowiecznego. Nowo wzniesiona budowla miała kształt murów idealnie dopasowany do form skał. Nieregularny piętrowy budynek, posiadający wykute w skale piwnice, okalał mur z budynkiem bramnym. W czasie „potopu szwedzkiego” zamek zapewne został zniszczony, skoro dokumenty wspominają o jego odbudowie w II połowie XVII wieku.
źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/7996
http://www.zamki.pl/?idzamku=korzkiew

WAWEL_krakow #niedlakopalni copy
Dziedzictwo kulturowe

16. Zamek Królewski na Wawelu

Górujący nad miastem na wzgórzu nieopodal Wisły zamek Wawel jest bez wątpienia najważniejszym z zamków znajdujących się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Był siedzibą książęcą jeszcze na długo przed powstaniem państwa polskiego, a pierwsi Piastowie osiedlili się tu już na początku X wieku. Początkowo posiadał konstrukcję z drewna. Pierwsze budowle kamienne powstały w XI wieku, jednak dopiero Władysław Łokietek oraz jego syn Kazimierz Wielki stworzyli tu prawdziwą królewską siedzibę. W czasach Zygmunta Starego i królowej Bony zamek nabrał charakteru renesansowej rezydencji. […] W celu ratowania zamku przed degradacją, pod pretekstem podarowania go Franciszkowi Józefowi jeszcze przed I wojną światową poddano go remontowi. Obecnie jest siedzibą muzeum i skarbnicą pamiątek narodowych.
źródło: https://www.orlegniazda.pl/Poi/Pokaz/13296 
https://wawel.krakow.pl/

DOŁĄCZ DO NAS:

Polish